top of page

BPPV TANI VE TEDAVİ MANEVRALARI


Denge, günlük hayatımızda yürüme,koşma,oturma gibi faaliyetlerimizi gerçekleştirirken veya ayakta dururken düşmememiz için gereken fizyolojik bir ihtiyaçtır.Bu ihtiyaç sadece kaslar tarafından idare ediliyor gibi gözüksede aslında 3 ana sistemden oluşmaktadır.

Bunlar ;

· Görsel Sistem

· Propriyoseptif Sistem

· Vestibüler Sistem

Bu yazımızda dengenin Vestibüler Sistem kısmında yer alan BPPV tanı ve manevralarından bahsedeceğim.Ancak tanı ve manevralara geçmeden önce BPPV’e değinelim.

BPPV ( Benign paroksismal pozisyonel vertigo ) Nedir ?

Belli baş pozisyonları ile ortaya çıkan baş dönmesi ve gözlerde istemsiz hareketler (nistagmus) ile karakterize, zaman içinde genellikle kendiliğinden düzelme gösterebilen bir hastalıktır.

Semisirküler kanala kaçan kristaller baş hareketleri sonrasında buradaki sinir uçlarının uyarılmasına neden olarak kişinin kendini dönüyormuş gibi hissetmesine ve buna bağlı olarak nistagmus oluşumu gözlenebilir.BPPV manevralarıda belirli sebeplerden kanala kaçmış olan bu kristallerin tedavi hareketleri ile bulunması gereken ampulla bölgesine geri gönderilmesidir.

BPPV TANI MANEVRALARI

Teste başlamadan önce hastada rahatsızlık yaratmamak için boyun ve bel fıtığı olup olmadığı sorgulanmalı ve testin nasıl yapılacağı hastaya basitçe izah edilmelidir.Tanı manevraları 3 semisirküler kanalıda değerlendirmek üzere oluşan hareketlerdir.

-Posterior Semisirküler Kanal Tanı Manevraları

DIXE HALLPIKE TESTİ

Hasta oturtulup hazırlandıktan sonra, hastadan kendisini gevşek bırakması istenerek, başı test kulağı tarafına hekimin iki eli arasında 45 derece çevrilir. Hastaya komut verilerek hızlıca yatırılıp masadan 30 derece sarkacak şekilde başa pozisyon verilir ve beklenir. Hastada baş dönmesi olup olmadığı sorulur, nistagmus oluşup oluşmadığı kontrol edilir. Nistagmus oluşmuşsa semptomlar geçene kadar beklenir. Daha sonra hasta oturtularak aynı şekilde ters tarafa test tekrarlanır.

· Nistagmus yatırdığımız yöne vuruyorsa > o taraftaki kulağın posterior kanalında ,

· Nistagmus yatırdığımız yönün tersine vuruyorsa > karşı kulağın anterior kanalında kristal kaçması olduğu tespit edilir.


UYARI !Hemen çıkan nistagmuslar santral lezyonları düşündürür. BPPV’li hastalarda saniyeler süren bir latans döneminden sonra nistagmus oluşur. Nistagmus rotatuar tarzdadır. Oluştuktan sonra şiddeti giderek azalır.

*Posterior kanal BPPV’de eğer yorulma(fatik) varsa yani kanalotiazis durumunda tedavisi EPLEY REPOZİSYON MANEVRASI, kupulotiazis ise SEMONT REPOZİSYON MANEVRASI uygulanır.

EPLEY REPOZİSYON MANEVRASI

Hasta yatağa oturulur.Başı hasta kulak tarafına 45 derece çevrilir,sırt üstü yatırılır.Daha sonra başın çevrildiği yönün zıttına 90 derece çevrilir.Ardından bir 90 derece daha bedeni ile birlikte döndürülür ve oturur pozisyona getirilir.




SEMONT REPOZİSYON MANEVRASI

Hasta yatağın kenarına oturtulur.Baş sağlam kulak tarafına 45 derece çevrilir.Hızlıca hasta olan tarafa omuz üstüne yatırılır.30 saniye kadar baş dönmesi ve nistagmusun bitmesi beklenir.Ardından başın açısı değiştirilmeden hasta diğer tarafa yatırılır.Aynı şekilde bir süre beklenir.Oturur pozisyona geri getirilir.

Sağ posterior semisirküler kanal kupulotiazis BPPV’si bulunan hasta için ;






SIDE LYİNG TESTİ

Dıxe hallpike yapılamayan hastalarda uygulanır.

Hasta yatağa oturtulur.Baş test kulağının aksine 45 derece çevrilir.Hasta test kulağı tarafına omuz üzerine yatırılır.Yani bakış yönü ve yatış yönü zıttır.Daha sonra oturtulur.



 

-Horizontal Semisirküler Kanal Tanı Manevraları

Horizontal kanalı değerlendiren tek manevra Spin Roll Testidir.

SPİN ROLL TESTİ

Hasta başı 30 derece kadar yukarıda olacak pozisyonda yatırılır.Başı test kulağı tarafına 90 derece döndürülür, nistagmus değerlendirilir.Bunun için ortalama 30 -45 saniye beklenir.Ardından baş normal konumuna getirilir ve zıt yöne 90 derece döndürülür.Aynı işlem tekrarlanarak nistagmus değerlendirilir..Son olarak hasta oturtulur.

· Nistagmus yatırdığımız yönde yere vuruyorsa > Kanalotiazis

· Nistagmus yatırdığımız yönde yukarı yönlü vuruyorsa > Kupulotiazis

*Horizontal kanal BPPV tedavi manevraları 3 tanedir ; Gufoni Manevrası

Barbekü Manevrası

Vannucchi Asprella Manevrası





GUFONİ MANEVRASI

Aşağıya vuran (jeotropik) hastalarda Gufoni Manevrası ;

Hasta hızlı bir şekilde etkilenmemiş kulağın yan tarafına uzanır ve uyarılmış nistagmus azalana kadar 1 ila 2 dakika bu pozisyonda kalır. Daha sonra baş, hızla yere doğru 45 derece döndürülür ve 2 dakika daha bu pozisyonda tutulur, ardından hasta dik pozisyona geri döner.





Yukarı vuran (apogeotropik) hastalarda Gufoni Manevrası ;

Hasta hızlı bir şekilde etkilenen tarafa uzanır ve nistagmus durduktan veya belirgin şekilde azaldıktan sonra 1 ila 2 dakika bu pozisyonda kalır. Daha sonra baş, hızla 45 derece tavana doğru döndürülür ve 2 dakika bu pozisyonda tutulur, ardından hasta yavaşça oturma pozisyonuna geri döner.




BARBEKÜ MANEVRASI

Barbecue manevrası şu şekilde uygulanir: Hasta supin pozisyonda ve baş 30 derece fleksiyondayken bas sağlam kulağa doğru 4 kez hızla 90ar derece döndürülerek toplam 360 derece döndürülmüş olur.





VANNUCCHİ ASPRELLA MANEVRASI

Vannucchi-Asprella manevrası için hasta başı 30⁰ yükseltilmiş olacak şekilde sırtüstü yatırılır ve sağlam olan kulağı aşağı olacak şekilde 45 derece hızlıca çevrilir. Bu pozisyonda yaklaşık 30 saniye bekletilen hastanın baş pozisyonu korunarak hızlıca oturur pozisyona getirilir. Son aşamada ise baş yavaşça orta hatta getirilir ve manevra tamamlanır.





 

- Anterior Semisirküler Kanal Tanı Manevraları

DEEP HEAD HANGİNG TESTİ

Hasta spin pozisyonda yatırılır ve başı 90 derece aşağı sarkıtılır.Nistagmus gözlemlenir.Nistagmus azaldıktan sonra hastanın çenesi gövdesine doğru yaklaştırlır yani başı vücudu ile aynı düzleme getirilir.Pozisyon bozulmadan hasta oturur pozisyona getirilir.

*Anterior semisirküler kanal tanı manevralarından biride Dix Hallpike ‘dır.

*Anterior kanal BPPV tedavi manevrası ; Yacovino Manevrası

YACOVİNO MANEVRASI

Yacovino manevrası, Deap head hanging manevrası ile benzerdir.Tek fark hasta oturur pozisyona getirilmeden önce baş ; çene ve gövde temas ettirilecek konuma getirilir.Hasta çene gövde teması bozulmadan oturtulur. Daha sonra başı karşıya bakıcak konuma getirilir.









KAYNAKÇA

BÜŞRA NEHİR ŞAHİN - BENİGN PAROKSİSMAL POZİSYONEL VERTİGO TANISI ALMIŞ BİREYLERDE MANEVRA SONRASI ALINAN FAYDA İLE FİZİKSEL AKTİVİTE SIKLIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİ


1.142 görüntüleme0 yorum

Son Yazılar

Hepsini Gör

Comments


bottom of page